Tienjarig proces van vertaling van canoniek werk resulteert in boek

04 sep - 25 sep 2026

Geselecteerd voor het artistieke residentieprogramma van KEF Portugal, zal Alison Entrekin haar tijd in Casa Mísia wijden aan het schrijven van een boek over de meer dan tien jaar die zij besteedde aan de Engelse vertaling van Grande Sertão: Veredas van João Guimarães Rosa. Dit werk zal in 2027 onder de titel Vastlands: the Crossing worden gepubliceerd door Simon & Schuster en Bloomsbury.

"In Brazilië is Grande Sertão: Veredas een canoniek werk en de auteur, de diplomaat en schrijver João Guimarães Rosa (1908–1967), wordt geëerd als een van de grootste schrijvers van het land, naast Machado de Assis en Clarice Lispector. Buiten Brazilië is het werk echter, met uitzondering van enkele Europese en Spaanstalige landen, weinig bekend. Sommigen beweren dat het onvertaalbaar is, en in die zin hebben ze gelijk: er bestaat geen woordenboekequivalent voor een zelfverzonnen woord, noch een manier om een zin vol taalspelletjes met 100% precisie te vertalen terwijl exact dezelfde kenmerken op dezelfde plaatsen behouden blijven. Met dit boek nodig ik lezers uit om mij te vergezellen bij de herschepping van een literair werk geschreven in een dialect van het Braziliaanse achterland (sertão), waarbij ik de methode presenteer die ik heb ontwikkeld om deze taak te volbrengen. Ik hoop dat het zal dienen als een aanvulling op de vertaling en het begrip ervan zal verrijken", aldus de vertaalster.

Het boek van Alison behandelt eerdere vertalingen, experimenten met stem en dialect, de methoden die zij bedacht om de uitdagingen van Rosa's tekst aan te gaan, de invloed van concrete poëzie, de creatie van neologismen, taalspelletjes, oraliteit, eigennamen, historische specificiteiten zoals de tijdsaanduiding in koloniaal Brazilië en het debat tussen domesticatie en vervreemding in de vertaling. Het deel sluit af met studies van specifieke passages, reflecties over het onderzoeksproces en een glossarium van neologismen met hun respectievelijke etymologieën. 

Alison vertaalt tevens de roman Luanda, Lisboa, Paraíso van Djaimilia Pereira de Almeida, die zal worden gepubliceerd door de Amerikaanse uitgeverij Farrar, Straus and Giroux. Zij zal dit verblijf in Lissabon benutten om de geografie van delen van het boek te leren kennen en de auteur te ontmoeten. Tijdens de laatste dagen van de residentie zal de schrijfster een openbare presentatie van haar werk geven bij KEF.

Alison Entrekin

Alison Entrekin is een bekroonde Australische literair vertaalster van het Portugees naar het Engels. Zij vertaalde veel van de meest iconische werken uit de Braziliaanse literatuur, zoals Grande Sertão: Veredas van João Guimarães Rosa, de debuutroman van Clarice Lispector Dicht bij het wilde hart, Stad van God van Paulo Lins en Mijn boom van oranjeappels van José Mauro de Vasconcelos. In 2019 ontving zij de New South Wales Premier's Translation Prize en in 2022 de Australasian Association of Writing Programs Translation Prize. Entrekin spreekt regelmatig over literair vertalen op conferenties en literaire evenementen, en haar teksten over vertalen zijn te vinden in Revista Pessoa, dat tegenwoordig deel uitmaakt van de collectie van de Universiteit van São Paulo.